દૂધ ચિલિંગ સેન્ટર (BMC) નું મહત્વ
ગાય કે ભેંસનું દૂધ દોહતી વખતે તેનું તાપમાન ~37°C હોય છે. જો 3 થી 4 કલાકમાં તેને 4°C થી નીચે ઠંડુ ન કરવામાં આવે, તો બેક્ટેરિયા વધવાથી દૂધ ફાટી જવાની કે ખરાબ થવાની શક્યતા રહે છે.
બલ્ક મિલ્ક કૂલર (BMC) ગામના 80-150 પશુપાલકો પાસેથી દૂધ એકઠું કરી મોટી ડેરીઓ (અમૂલ, મધર ડેરી, બનાસ, સાબર ડેરી વગેરે) ને પહોંચાડવાનું કામ કરે છે.
2,000 લિટર BMC સેન્ટરનો અંદાજિત ખર્ચ (CAPEX)
| સાધન અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર | વિગત | અંદાજિત ખર્ચ (₹) |
|---|---|---|
| SS-304 DX મિલ્ક કૂલર ટેન્ક (2,000 L) | ડિજિટલ કંટ્રોલર અને કમ્પ્રેસર | ₹4,80,000 – ₹6,20,000 |
| ડીઝલ જનરેટર બેકઅપ (15–20 kVA) | સાયલન્ટ જનરેટર | ₹2,20,000 – ₹2,80,000 |
| ઇલેક્ટ્રોનિક મિલ્ક એનાલાઇઝર | અલ્ટ્રાસોનિક FAT/SNF મશીન | ₹45,000 – ₹75,000 |
| ઇલેક્ટ્રોનિક વજન કાંટો (500 kg) | SS વજન બાઉલ સાથે | ₹40,000 – ₹65,000 |
| ગરમ પાણી અને CIP વોશિંગ યુનિટ | સફાઈ માટે સિસ્ટમ | ₹60,000 – ₹90,000 |
| શેડ અને ટાઇલ્સ ફ્લોરિંગ | 600 ચોરસ ફૂટ બિલ્ડિંગ | ₹2,50,000 – ₹3,50,000 |
| કુલ મૂડી રોકાણ | સંપૂર્ણ સેટઅપ | ₹10,95,000 – ₹14,80,000 |
સરકારી યોજના અને સબસિડી
- AHIDF (Animal Husbandry Infrastructure Development Fund):
- પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 90% સુધી લોન પર 3% વ્યાજ સહાય (Interest Subvention).
- NPDD યોજના:
- સહકારી મંડળીઓને મિલ્ક કલેક્શન યુનિટ અને BMC માટે 50% સુધીની મૂડી સહાય.
2,000 લિટર BMC સેન્ટરની માસિક કમાણી
દૈનિક 1,600 લિટર (મહિને 48,000 લિટર) કલેક્શન પર:
- ચિલિંગ કમિશન (₹2.00 / લિટર): ₹96,000 / મહિનો
- વીજળી અને ડીઝલ ખર્ચ: (₹30,000)
- 2 ઓપરેટરનો પગાર: (₹25,000)
- સફાઈ રસાયણો અને અન્ય: (₹5,000)
- ચોખ્ખો માસિક નફો: ₹36,000 – ₹50,000 (વત્તા ખોળ-ખાણ અને ઘી વેચાણનો વધારાનો નફો).
દૂધ સંગ્રહ અને ફેટ/SNF ના ચોક્કસ હિસાબ માટે DudhHisaab ઍપ વાપરો.